Persian Arabic Chinese (Simplified) English French German Russian Spanish

منو اصلی

ورود ثبت نام

ورود به حساب کاربری

نام کاربری *
رمز ورود *
مرا بخاطر داشته باش

ایجاد حساب کاربری

گزینه های * دار الزامی می باشند.
نام *
نام کاربری *
رمز ورود *
تائیدیه رمز ورود *
نشانی پست الکترونیک *
تائیدیه نشانی پست الکترونیک *
کد امنیتی *
Reload Captcha

آمار سایت

کاربران
54
مطالب
815
نمایش تعداد مطالب
1671129

اوقات شرعی

زمان باقی مانده تا عید نوروز

سازمان میراث فرهنگی و صنایع دستی استان چهار محال و بختیاری،پیشاپیش عید باستانی نوروز را به شما هم میهنان عزیز تبریک و شادباش عرض می نماید

مراسم خیمه سوزان روز عاشورا در شهر طاقانک بنابر روایات شفاهی بیش از 80 سال پیش با برپایی یک سیاه چادر عشایری که از عشایر ساکن در اطراف طاقانک به امانت گرفته شده بود در محل قبرستان قدیمی شهر واقع در جنوب غربی شهر کنونی طاقانک شکل می گیرد.

به گزارش روابط عمومي اداره كل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان چهارمحال و بختياري:

در ابتدا به دلیل امانتی بودن این سیاه چادر تنها هیزم های قرار داده شده در حاشیه این چادر به آتش کشیده می شد و پیش از آنکه آتش به سیاه چادر آسیبی وارد کند چادر جمع آوری می گردید.

برداشتن خاکستر بر جای مانده از سوختن هیزم های قرار داده شده در اطراف سیاه چادر عشایری به عنوان تبرک در این دوره میان مردم طاقانک رایج بوده است.

با گذشت زمان، خیمه نذر شده یکی از اهالی طاقانک جایگزین سیاه چادر عشایری شد، به گونه ای که همزمان با روز عاشورا این چادر در مسیر حرکت هیأت های عزاداری نصب می گردید و پس از نزدیک شدن گروه های سینه زن و زنجیر زن به محل نصب خیمه همچون شیوه مرسوم در گذشته هیزم ها و بوته های قرار داده شده در زیر و اطراف خیمه به آتش کشیده می شد.

این خیمه نذر شده همچنان در مراسم خیمه سوزان طاقانک در محل خیمه گاه نصب می شود و همچون گذشته در زمان آتش زدن دیگر خیمه ها جمع آوری شده تا در مراسم سال بعد نیز مورد استفاده قرار گیرد.

نذر خیمه در روز عاشورا و سوزاندن آن در حدود 50 سال پیش با استقبال چند نفر از اهالی به مراسمی رایج در عاشورای حسینی طاقانک تبدیل شد و با گذشت زمان تعداد خیمه ها افزایش یافت.

با توسعه فضای شهری در طاقانک و ساخت و سازهای صورت گرفته در این شهر و همچنین افزایش تعداد خیمه ها و نیاز به فضای وسیع تر برای برگزاری مراسم خیمه سوزان مکان برگزاری این مراسم از قبرستان قديمي در انتهاي خيابان اصلي شهر به زمين باير حاشيه شهر متعلق به خانواده علوي، سپس مكان فعلي قرض الحسنه خیبر طاقانك، بعد از آن جنب بانك صادرات شعبه طاقانك، در ادامه زمين خانواده بهرامي و هم اكنون به قبرستان جديد در حاشيه جاده شهركرد – خوزستان منتقل شد.

برگزاری مراسم خیمه سوزان در شهر طاقانک در چند سال گذشته با استقبال مردم طاقانک و دیگر شهرهای چهارمحال و بختیاری و همچنین استان های همجوار رو به رو شده به گونه ای که در مراسم سال 1389 تعداد خیمه های برپا شده در محل خیمه گاه از 700 تخته تجاوز کرده است.

هر ساله با نزدیک شدن ماه محرم هیأت های عزاداری و به ویژه هیأت خیمه گاه حضرت ابولفضل العباس (ع) شهر طاقانک که فعالیت رسمی خود را از سال 1376 آغاز کرده با همکاری شهرداری و شورای اسلامی طاقانک برنامه ریزی برای برگزاری مراسم خیمه سوزان طاقانک را شروع می کنند.

آوردن نخل خرما که در چهار یا پنج سال گذشته رایج شده از نخلستان های شهرستان بم و بروات استان کرمان صورت می گیرد كه نخل های خرما را نیز صاحبان نخلستان ها به عنوان نذر به هیأت خیمه گاه هدیه می کنند.

با آماده شدن زمین محل برگزاری مراسم خیمه سوزان قرار دادن نخل های آورده شده از استان کرمان در زمین خیمه گاه آغاز می شود و همزمان با تسطیح زمین محل برگزاری مراسم، چادرهای نذری مردم نیز یک به یک با استفاده از تیرک های چوبی و یا میله های فلزی، طناب و پایه های چوبی برپا می شوند.

برپایی خیمه ها که از روزهای سوم و چهارم محرم شروع می شود تا پایان روز تاسوعا و گاهي تا ابتدای صبح عاشورا ادامه دارد.

در این میان عده ای هم با گره زدن و یا دوختن تکه های کوچک پارچه به خیمه های  برپا شده در نذر خیمه برای برگزاری مراسم خیمه سوزان مشارکت می کنند.

شکل خیمه ها در چند سال گذشته به سرعت تغییر کرده،‌ در حالی که همچنان تعداد خیمه های چهارگوش ساده از تعداد خیمه های دوخته شده به شکل گنبدی در محل خیمه گاه بیشتر است، اما رواج شیوه دوخت خیمه های گنبدی شکل و برپایی خیمه های مشارکتی در ابعاد بزرگ، مسئولان مردمی برگزار کننده مراسم خیمه سوزان طاقانک را بر آن داشته است تا با جمع آوری نذورات نقدی و پارچه های نذر شده از سوي مردم تمامی خیمه ها را به شکل گنبدی و مخروطی و در تعداد مشخص 72 تخته تهیه و برپا کنند.

پارچه های استفاده شده در خیمه ها که در گذشته بيشتر به رنگ سفید بوده اند امروزه در محل خیمه گاه در کنار خیمه های سبز رنگ و سیاه رنگ دیده می شوند.

بنا بر نظر و عقیده جمعی رنگ خیمه ها به نیت نذر کننده بستگی دارد،‌ خیمه سبز رنگ به نیت امام حسین (ع)، فرزندانش و حضرت ابوالفضل (ع) برپا می شود و خیمه سفید نیز متعلق به جوانان خاندان امام حسین (ع) و دیگر یاران او در واقعه کربلا است.

برخی از نذر کنندگان نیز خیمه خود را به دلیل احترام و توسل به حضرت زینب (س) به رنگ سیاه تهیه می کنند.

از دیگر عقایدی که در میان مردم رایج بوده و بر رنگ خیمه های نذر شده تأثیرگذار است، تعلق رنگ سبز به سادات و خاندان منسوب به ائمه اطهار (عليهم السلام) و رنگ سفید برای عوام است.

کاربرد پارچه های قرمز رنگ در دوخت خیمه ها برای انتساب این گونه از خیمه ها به سپاهیان کوفه در چند سال گذشته مرسوم شده و سه تا چهار نمونه از این گونه خیمه ها در تپه مجاور محل برگزاری مراسم خیمه سوزان طاقانک برپا می شود.

تزئین داخل و نمای بیرونی خیمه ها با پرچم های مختلف، قرار دادن گهواره در میان خیمه، پخت نذری مانند حلیم، شله زرد، آش دوغ و غيره در داخل خیمه و روشن کردن شمع از دیگر مواردی بوده که در چند سال اخیر در مراسم خیمه سوزان طاقانک نمود بیشتری یافته است.

برای چيدمان و جانمایی خيمه ها در محل برگزاري مراسم نیز ابتدا دالان ها و يا معابر ورودي و خروجي براي مجموعه خيمه گاه طراحی و درنظر گرفته می شود.

خيمه ها را براساس روايت به نمايش در آمده در كربلاي معلي درباره مكان احتمالي خيمه هاي كاروان امام حسين (ع) در واقعه عاشورا برپا مي کنند و در نظر گرفتن مكان ويژه و محوري در مركز خيمه گاه براي برپايي خيمه منسوب به سيدالشهداء (ع) از جمله مورادي است كه در مراسم خيمه سوزان طاقانك با دقت و نگاه خاصي انجام مي شود.

برپایی خیمه ها را به طور عمده آقایان برعهده دارند اما در چند سال گذشته مشارکت خانم ها برای برپایی خیمه ها و به ویژه پذیرایی از متولیان و عزاداران حسینی گردآمده در خیمه گاه با پخت نذری و پخش آن در میان این افراد افزایش یافته است.

در تمامی مدت برپایی خیمه ها در محل خیمه گاه مراسم های کوچک و بزرگ عزاداری شامل نوحه سرایی، سینه زنی، زنجیر زنی، چاق چاقو، دّمام زنی و خواندن زیارت عاشورا از سوي برپاکنندگان و صاحبان خیمه ها برگزار می شود.

هیأت خیمه گاه حضرت ابوالفضل العباس (ع) هم با ایجاد پایگاه های توزیع چای صلواتی و خیمه ویژه برای پخت هلیم در محل  خیمه گاه از عزاداران حسینی پذیرایی کرده و همچنین پایگاهی نیز برای جمع آوری نذورات نقدی و غیرنقدی مردم در محل برگزاری مراسم خیمه سوزان برپا می کند.

با نزدیک شدن به روزهای پایانی دهه نخست محرم تعداد خیمه های برپا شده در محل خیمه گاه افزایش یافته و مراسم عزاداری نیز شکل گسترده تری به خود می گیرد.

برخی هیأت ها و گروه های تعزیه خوان هم در چند سال اخیر به دلیل حضور بی وقفه مردم در محل خیمه گاه، برگزاری نمایش های تعزیه به ویژه تعزیه حضرت قاسم (ع) را که با آداب و رسوم خاص منطقه برگزار می شود به این مکان منتقل کرده اند.

در مراسم تعزیه حضرت قاسم (ع) شهر طاقانک که بيشتر در روز هفتم ماه محرم برگزار می شود، حمل سینی های بزرگ (طَبَق) حامل انواع شیرینی و میوه، جانماز، قرآن، گلاب، شمع، آیینه، حنا، گُل و سبزه گندم به همراه کاروان نمادین اهل بیت مرسوم است.

در گذشته هر کدام از این طَبَق ها از خانه افراد نذر کننده به محل تعزیه حمل می شد که با برگزاری تعزیه حضرت قاسم (ع) در کنار خیمه گاه این طَبَق ها گاهي در داخل خیمه ها آماده شده و در پشت سر شبیه خوان حضرت قاسم (ع) که سوار بر اسب است به حرکت در می آیند.

طَبَق های آماده شده در تمام مدت برگزاری تعزیه حضرت قاسم (ع) در گرداگرد محل برگزاری تعزیه قرار داده می شوند و در پایان نذورات داخل آن ها میان مردم حاضر توزیع می شود.

از دیگر مراسمی که در حاشیه خیمه گاه در روزهای نزدیک به روز عاشورا و در زمان به آتش زدن خیمه ها برگزار می شود می توان به مراسم دّمام زنی اشاره کرد.

این مراسم را جمعی از اهالی مناطق جنوبی کشور که در شهر طاقانک و شهرهای مجاور آن ساکن شده اند، برگزار می کنند.

بستن شاخه و برگ های نخل به یکدیگر و قرار دادن مشک آب در میان آن ها و برپایی آن در کنار خیمه منسوب به حضرت عباس (ع) از دیگر مواردی است که به تازگی و در دو تا سه سال گذشته در مراسم خیمه سوزان طاقانک دیده می شود.

عزاداری عصر تاسوعا با حرکت هیأت های عزاداری از سطح شهر طاقانک به سمت خیمه گاه آغاز می شود و تا پاسی از شب ادامه دارد.

حضور گروه های سینه زن، زنجیرزن و چاق چاقو زنی در کنار خیمه های برپا شده در برخی از سال های اخیر تا نزدیکی صبح نیز ادامه یافته است.

پخت حلیم گندم ظهر تاسوعا در طاقانک و به ویژه در خیمه گاه به طور كامل هنوز مرسوم است.

در صبح روز عاشورا گروه ها و هیأت های عزاداری پس از عبور از خیابان اصلی شهر طاقانک به سمت خیمه گاه و بقعه شیخ زین الدین حرکت می کنند.

حرکت کاروان نمادین امام حسین (ع)، قربانی کردن 14رأس گوسفند در جلوی هیأت های عزاداری، تشیيع نمادین پیکر شهداء کربلا، نواختن نی، ساز و دُهل و حمل علم به سوی خیمه گاه همراه با هیأت های عزاداری انجام می شود و این هیأت ها با رسیدن به خیمه گاه فریاد یا حسین و یا زینب سر می دهند.

در این زمان جمعی از افراد در هیأت سپاهیان کوفه سوار بر اسب در میان خیمه های برپا شده تعدادی از نوجوانان و جوانان را که پوشش سبز رنگ برتن دارند تعقیب می کنند و سپس خیمه های برپا شده یک به یک و بدون در نظر گرفتن ترتیبی خاص به آتش کشیده می شوند.

پاشیدن نفت و بنزین به خیمه ها پیش از به آتش کشیدن آن ها به منظور سرعت بخشیدن به برگزاری مراسم در چند سال گذشته معمول شده است.

اصرار برای سوختن تمامی خیمه از مواردی است که اغلب در میان افراد به خصوص صاحبان خیمه ها دیده می شود.

مراسم عزاداری و مداحی به زبان ترکی و فارسی در زمان سوزاندن خیمه ها و پس از آن ادامه دارد و جمعی نیز با حرکت در میان خیمه های در حال سوختن مراسم دَمام زنی را اجرا می کنند.

با فروکش کردن شعله های آتش جمعیتی که تعداد آنان بیش از 10 هزار نفر تخمین زده می شود به سوی خیمه های سوخته حرکت می کنند.

برداشتن باقی مانده خیمه های سوخته شده به عنوان تبرک، خواندن زیارت عاشورا در گروه های چند نفره و روشن کردن شمع در کنار باقی مانده اسکلت خیمه ها تا ساعتی پس از پایان مراسم خیمه سوزان ادامه دارد.

پس از سوختن خیمه ها، حرکت هیأت های عزاداری به سوی بقعه شیخ زین الدین که در تپه مشرف به زمین خیمه گاه قرار دارد ادامه یافته و سپس نماز ظهر عاشورا در مجاورت این امامزاده و گلزار شهدا اقامه می گردد.

مراسم شام غریبان هم که در سال های اخیر با حضور هیأت های عزاداری در محل خیمه گاه برگزار می شود با آدابی ویژه همراه است.

حرکت کاروان نمادین اسراء، برپا کردن دوباره خیمه ای سیاه رنگ با نام خیمه حضرت زینب (س) و روشن کردن شمع در کنار این خیمه از آدابی است که در شام غریبان شهر طاقانک و در محل خیمه گاه اجرا می شود.

در برپايي خيمه ها كه بيشتر از جنس پارچه بوده استفاده از طناب، پايه ها و تيرك هاي چوبي و فلزي معمول است.

هنگام به آتش كشيدن خيمه ها نيز از تيرك هاي پيچيده شده در پارچه هاي آغشته به مواد اشتعال زا همچون نفت و بنزين استفاده مي شود.

هيأت هاي مذهبي هم كه در برپايي مراسم خيمه سوزان نقش تعيين كننده اي دارند با پوشيدن لباس هاي ويژه آيين تعزيه همچون كلاه خود، زره، چكمه و عبا و به كارگيري ابزاري مانند شمشير، سپر و گرز در دو گروه حق و باطل در اجراي مراسم سهيم  هستند.

كارشناس روابط عمومي و امور فرهنگي اداره كل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري چهارمحال و بختياري در خصوص تاريخچه و قدمت اين آيين گفت: اگرچه منابع محلي و روايات شفاهي بررسي شده در خصوص خيمه سوزان طاقانك از اجراي اين مراسم در حداقل 80 سال اخير حكايت دارد اما منبع نوشتاري و مستندات مكتوبي در اين زمينه به دست نيامده است.

مسلم اسداللهي تأكيد كرد: بنا بر روايات شفاهي برخي اهالي ساكن در شهر طاقانك و معتمدين محلي، مراسم خيمه سوزان طاقانك در ابتدا تنها با برپايي يك سياه چادر (چادر عشاير بختياري) در حاشيه قبرستان قديمي شهر برگزار ميشد كه در اين مراسم تنها هيزم هاي گردآمده در كنار سياه چادر به آتش كشيده شده و پيش از شعله ور شدن هيزم ها و كشيده شدن آتش به سياه چادر، اين چادر جمع آوري مي گرديد.

وي افزود: حدود 50 سال پيش خيمه نذري يكي از اهالي جايگزين سياه چادر عشايري شده و مراسم به همان شيوه مرسوم گذشته اجرا گرديده است.

اسداللهي تصريح كرد: با گذشت زمان و افزايش تعداد خيمه هاي نذر شده كه بيشتر تكه پارچه هايي به رنگ سبز و سفيد و به شكل چهارگوش بودند، مراسم به صورت وسيع تري اجرا گرديد كه در اين زمان با انتقال محل اجرا به زمين هاي باير حاشيه شهر، تمامي خيمه ها به جزء خيمه اصلي جايگزين شده به جاي سياه چادر عشايري به آتش كشيده مي شد.

وي بيان داشت: برپايي مراسم خيمه سوزان طاقانك متأثر و برگرفته از وقايع تاريخي صورت گرفته در سال 61 هجري قمري و قيام امام حسين (ع) در زمان حكومت يزيد بن ابوسفيان است.

كارشناس روابط عمومي و امور فرهنگي اداره كل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري چهارمحال و بختياري اضافه كرد: به آتش كشيده شدن خيمه ها و سراي اهل بيت (عليهم السلام) در روز عاشورا به عنوان بخش مهمي از حوادث تاريخي رخ داده در اين روز است كه منابع تاريخي بر آن تأكيد دارند.

وي عنوان داشت: عزاداري هاي حسيني به عنوان يكي از مهمترين مراسم هاي مذهبي و با حضور اكثريت مردم در نقاط مختلف برگزار مي شود كه مراسم خيمه سوزان طاقانك نيز از اين قاعده مستثني نبوده و مشاركت بيشتر مردم در برگزاري اين مراسم از بارزترين ويژگي هاي آن محسوب مي شود.

اسداللهي اظهار كرد: حركتي اجتماعي همسو با عقايد ديني و مذهبي در تمام طول برگزاري مراسم خيمه سوزان طاقانك مشهود است، به گونه اي كه نذر خيمه در ميان خانواده هاي طاقانكي از جايگاه ويژه اي برخوردار بوده و پيگيري و اصرار براي برپايي خيمه و انتقال آن از نسلي به نسل ديگر در خانواده ها هم اكنون به عنوان شاخصه اي موروثي در حال شكل گيري است.

وي ادامه داد: نذر خيمه و سوزاندن آن كه به ياد خيمه گاه امام حسين (ع) در شهر طاقانك صورت مي گيرد، بسته به بضاعت و توان مالي افراد نذر كننده، از تكه هاي كوچك پارچه كه برروي خيمه هاي برپا شده قرار داده و يا به قسمت هاي مختلف آن گره زده مي شود تا خيمه هايي با ابعاد بزرگ و به شكل مخروطی و گنبدی را شامل گردد.

كارشناس روابط عمومي و امور فرهنگي اداره كل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري چهارمحال و بختياري بيان كرد: در سال هاي اخير با شكل گيري هيأت خيمه گاه حضرت ابوالفضل العباس (ع) طاقانك و جذب نذورات نقدي و غير نقدي مردم براي برگزاري مراسم خيمه سوزان، برپايي خيمه هاي مشاركتي در ابعاد بزرگ و خريد پارچه براي دوخت خيمه ها به شكل گنبدی و همچنين خريد مصالح و ابزارهاي حاشيه اي براي برپايي مراسم در حال انجام است.

وي يادآور شد: اگر چه نذر خيمه در رنگ هاي مختلف (سبز، سفيد، سياه) حداقل تا 50 سال پيش مرسوم نبوده اما اينك بنا بر عقيده جمعي مردم نذر خيمه به رنگ سبز ويژه سادات و رنگ سفيد مخصوص عوام است و برخی نیز به دلیل احترام و توسل به حضرت زینب (س) خیمه ی نذری خود را با استفاده از پارچه سیاه رنگ برپا می کنند.

اسداللهي عنوان كرد: تأثير برپايي مراسم خيمه سوزان طاقانك و گسترش برگزاري آن در چند سال گذشته در شهر طاقانك باعث شكل گيري مراسم مشابه در شهرها و روستاهاي اطراف طاقانك گرديده و با افزايش تعداد شهرها و روستاهاي برپاكننده این مراسم پراكندگي مراسم مشابه از حوزه جغرافيايي شهرستان شهركرد و حتي استان چهارمحال و بختياري در حال خارج شدن است.

وي با اشاره به ذكر نمونه هاي مشابه اظهار داشت:‌ عزاداري هاي حسيني به دليل سابقه طولاني و آميخته شدن آن با مراسم و آيين هاي قومي، قبيله اي و منطقه اي در نقاط مختلف با شيوه هاي خاص برگزار مي شود.

كارشناس روابط عمومي و امور فرهنگي اداره كل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري چهارمحال و بختياري خاطرنشان كرد: بازسازي جريان قيام امام حسين (ع) و بيان جزئيات اين قيام در قالب گروه هاي تعزيه خوان و مراسم وي‍ژه عزاداري و نوحه سرايي در بيشتر مناطق كشور رواج دارد كه سوزاندن خيمه در ظهر عاشورا نيز در شهرهایی همچون مشهد، گرگان، کیش، زاهدان، چابهار، قم و تهران از آن جمله است.

وي گفت: هم اكنون مراسم خيمه سوزان در اغلب نقاط شهري و روستايي استان چهارمحال و بختياري در ظهر روز عاشورا انجام مي شود كه از مهمترين آن ها مي توان به خيمه سوزان شهركيان، فرخشهر و مهديه شهركرد اشاره كرد.

اسداللهي تأكيد كرد: به آتش كشيدن خيمه ها در اين چند شهر به دليل وابسته بودن به ميزان فعاليت هيأت هاي مذهبي و تعزيه خوان به صورت متوالي و هر ساله برگزار نمي شود و تعداد خيمه ها نيز بسيار محدود بوده و مهمتر آن كه برپايي خيمه و آتش زدن آن تنها به خاطر بازسازي حوادث عاشوراي حسيني و در ادامه نمايش هاي تعزيه خواني بوده و تاكنون موردي مبني بر نذر خيمه در اين گونه مراسم گزارش و يا مشاهده نشده است.

وي با اشاره به ارزش هاي شاخص يا منحصر به فرد اين مراسم افزود: مهمترين شاخصه مراسم خيمه سوزان شهر طاقانك كه اين مراسم را از ديگر آيين هاي مشابه آن متمايز كرده "نذر خيمه" در اين مراسم عاشورايي است.

كارشناس روابط عمومي و امور فرهنگي اداره كل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري چهارمحال و بختياري تصريح كرد: مردم شهر طاقانك براساس عقيده و نظرات جمعي رايج شده در ميان خود، خيمه ها را براي گرفتن حاجت و به عنوان دخيل و به نام خيمه نذر شده براي بزرگان دين، اهل بيت و اصحاب خاص امام حسين (ع) برپا مي كنند.

وي بيان داشت: برپايه همين اعتقاد و نظر جمعي رايج در ميان مردم پس از برآورده شدن حاجت، برپايي خيمه از سوي فرد نذركننده در سال هاي بعد نيز ادامه مي يابد.

اسداللهي اضافه كرد: از ديگر شاخصه هاي مراسم خيمه سوزان طاقانك مي توان به وسعت و تعداد زياد خيمه هاي برپا شده براي برگزاري اين مراسم اشاره كرد.

وي عنوان داشت: همراهي تمامي مردم از هر قشر و با هر عقيده در برگزاري مراسم خيمه سوزان طاقانك از جمله مواردي است كه به ندرت در ديگر برنامه هاي مشابه ديده مي شود.

كارشناس روابط عمومي و امور فرهنگي اداره كل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري چهارمحال و بختياري اظهار كرد: این مراسم به گروه و يا هيأت مذهبي خاصي وابسته نيست و همه مردم طاقانك و ساكنان شهرها و روستاهاي ديگر كه در اين مراسم حاضرند، هر كدام به نوعي در برگزاري آن مشاركت مي كنند.

وي ادامه داد: اگرچه مستندات تاريخي موجود درباره واقعه عاشوراي سال 61 هجري قمري از هجوم سپاهيان كوفه و سوزاندن خيمه هاي اهل بيت پس از شهادت امام حسين (ع) و در عصر روز عاشورا حكايت دارد اما هم اكنون زمان به آتش كشيدن خيمه ها در مراسم خيمه سوزان طاقانك صبح روز عاشورا و پيش از اقامه نماز ظهر برگزار مي شود.

اسداللهي بيان كرد: پيش از انتقال مكان برگزاري مراسم خيمه سوزان به حاشيه قبرستان جديد شهر در حدود 40 سال پيش، آتش زدن خيمه ها در ابتداي صبح روز عاشورا و همراه با مراسم عزاداري حسيني انجام مي شد.

وي يادآور شد: از موارد ديگري كه مي توان از آن به عنوان شاخصه مراسم خيمه سوزان طاقانك نام برد، نوع چيدمان خيمه ها در محل برگزاري مراسم است، به گونه اي كه پس از طراحي دالان ها و يا معابر ورودي و خروجي براي مجموعه خيمه گاه، خيمه ها را با اقتباس از شیوه به نمایش در آمده در کربلای معلی درباره مکان احتمالی خيمه هاي كاروان امام حسين (ع) برپا مي كنند.

كارشناس روابط عمومي و امور فرهنگي اداره كل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري چهارمحال و بختياري عنوان كرد: در نظرگرفتن مكان ويژه و محوري در مركز خيمه گاه براي برپايي خيمه منسوب به امام حسين (ع) از جمله مورادي است كه در مراسم خيمه سوزان طاقانك  با دقت و نگاه خاصي انجام مي شود.

وي با اشاره به آسيب شناسي و عوامل تهديد كننده در برگيرنده کليت اثر و ابزار و اشياء و مکان هاي وابسته در اين خصوص اظهار داشت: اگرچه تغييرات صورت گرفته براي برپايي مراسم خيمه سوزان طاقانك در مقايسه با شيوه هاي برگزاري آن در دهه هاي گذشته متأثر از گذشت زمان و افزايش تعداد خيمه هاي نذر شده در اين مراسم است، اما گسترش حضور ساكنان ديگر شهرهاي چهارمحال و بختياري و استان هاي همجوار و همچنين ورود مراسم هاي عاشورايي غيربومي همچون دَمام زني و شيوه هاي          تعزيه گرداني شهرهاي ديگر، روند تغيير پذيري سنت هاي مرسوم گذشته در خيمه سوزان طاقانك را سرعت بخشيده است.

اسداللهي خاطرنشان كرد: خيمه هاي برپا شده در مراسم خيمه سوزان طاقانك در دهه های گذشته بيشتر پارچه هايي مستطيل شکل بوده كه در چند سال اخير با برپايي خيمه هاي مشاركتي و خريد پارچه از سوي هيأت خيمه گاه حضرت ابوالفضل العباس (ع) طاقانك دوخت خيمه ها به شكل گنبدی مرسوم شده است.

وي گفت: به كارگيري ميله هاي فلزي به جاي تيرك هاي چوبي در علم كردن خيمه ها نيز به دليل تغيير در شكل خيمه ها دوام بیشتر و افزایش تعداد دفعات استفاده از آن ها از مواردي بوده كه در سال هاي اخير به طور چشمگيري در حال گسترش است.

كارشناس روابط عمومي و امور فرهنگي اداره كل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري چهارمحال و بختياري تأكيد كرد: اگرچه برپايي خيمه به شكل چهارگوش به همان شيوه ساده مرسوم گذشته همچنان در كنار خيمه هاي بزرگ گنبدی شكل ادامه دارد اما با تمهيدات اعمال شده از طرف هيئت خيمه گاه و ديگر مسئولان اجرايي، برنامه ريزي براي حذف اين گونه از خيمه ها و كاهش تعداد آن ها به 72 تخته در حال انجام است.

وي با اشاره به اقدامات حفاظتي انجام شده در اين خصوص افزود: با تشكيل هيأت خيمه گاه حضرت ابوالفضل العباس (ع) طاقانك در سال 1376 و ادامه فعاليت آن تاكنون پشتيباني از اجراي مراسم خيمه سوزان طاقانك به صورت گروهي و سازماندهي شده انجام مي شود و به دليل ماهيت مذهبي اين مراسم تمامي دستگاه هاي اجرايي و دولتي از جمله شهرداري، شورای اسلامی، نيروي انتظامي، جمعيت هلال احمر، سازمان تبليغات اسلامي و اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي چهارمحال و بختيياري در محدوده اختيارات و وظايف خود بر اجراي مراسم خيمه سوزان نظارت دارند.

اسداللهي تصريح كرد: هيأت خيمه گاه حضرت ابوالفضل العباس (ع) طاقانك نيز به عنوان يكي از مهمترين مراجع مردمي حمايت كننده از مراسم خيمه سوزان با راه اندازي پایگاه اينترنتي خيمه گاه و قرار دادن برخي اطلاعات مكتوب به همراه تصاوير تهيه شده از مراسم خيمه سوزان سعي در معرفي اين مراسم و جذب حمايت هاي مادي و معنوي براي اجراي مراسم خيمه سوزان در سال هاي آينده دارند.

وي دربـاره راهـكارهاي حفـاظت شامل شناسايي، مستند‌سازي، تحقيق، حفظ وضع موجود، حمايت، ترويج، ارتقاء و احياء جهت کليت اثر و ابزار و اشياء و مکان هاي وابسته پيشنهاد داد: با افزايش ميزان گرايش مردم چهارمحال و بختياري و استان هاي همجوار براي شركت در مراسم خيمه سوزان طاقانك و به دنبال آن ورود آيين هاي عاشورايي غير بومي در این مراسم، حفظ مستندات موجود همچون عكس و فيلم در قالب يك بايگاني اطلاعاتي ضروري است.

كارشناس روابط عمومي و امور فرهنگي اداره كل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري چهارمحال و بختياري اضافه كرد: حمايت از پژوهشگران براي ادامه تحقيقات به منظور شناسايي جزئيات مراسم خيمه سوزان در زمان اجراي برنامه، تدوين شيوه نامه اجرايي مراسم مبتني بر آيين ها و سنت هاي گذشته و حفظ اجراي مراسم با در نظر گرفتن موارد مطرح شده در اين شيوه نامه از سوي هيأت هاي مذهبي درگير در اجراي مراسم خيمه سوزان طاقانك و مراجع دولتي به عنوان ناظر و همچنين حضور و مشاركت فعال مراجع مذهبي در مراسم براي جلوگيري از ورود بدعت ها و نظرات غير ديني نيز از پيشنهادات و راهكارهايي است كه براي حفظ اصالت مراسم خيمه سوزان طاقانك در حين گسترش آن مطرح مي باشد.

افزوده مي شود،‌ مراسم خيمه سوزان در شهر طاقانك از توابع شهرستان شهركرد برگزار مي شود و مكان برپايي مراسم در سال هاي گذشته چندين بار به دليل توسعه ساخت و ساز هاي مسكوني و تجاري جا به جا شده است.

هم اكنون اين مراسم در مكان قبرستان فعلي شهر و در مجاورت جاده شهركرد – خوزستان برپا مي شود و به طور کلی برگزاری این مراسم به مکان خاصی وابسته نیست.

 

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید